Welke cursussen biedt het Joods Studiecentrum dit cursusjaar aan?
 
1. Tussen Tenach en Talmoed... een ontdekkingsreis
 
Aan de hand van de Talmoed, Midrash, Sjoelchan Aroech (de Codex) en latere bronnen worden alledaagse en minder alledaagse onderwerpen om ons heen behandeld.

De cursusavonden beginnen met een vraagstelling over een bepaald actueel onderwerp. Onderwerpen als aidsbestrijding, discriminatie, de eredienst in de synagoge, het verzorgen van huisdieren, het instand houden van een parlementaire democratie, strafprocessen en vele andere zaken zullen aan de orde komen. De cursisten hebben natuurlijk de vrijheid om zelf ook onderwerpen aan te dragen. De bronnen worden door de cursisten inhoudelijk bestudeerd. Het kunnen lezen van het Hebreeuws is geen absolute noodzakelijkheid om deel te nemen. Door middel van deze cursus maken de deelnemers kennis met de methodiek van het omgaan met eeuwenoude rabbijnse literatuur.
   
Docent: Rabbijn Lody van de Kamp
   
Cursusavond: woensdag van 19.30 – 21.00 uur, 1x per maand
  eerste cursusavond: woensdag 7 september 2011
   
   
2. Bijbels Hebreeuws
   
In deze cursus beginnen we, na kennismaking met het Hebreeuwse schrift, direct met het lezen van een bekende tekst, namelijk het boek Ruth. We maken gebruik van de tekstuitgave met vertaling en kort commentaar van Rabbijn Vreedenburg (zo nodig in kopie verstrekt door de docent). In het begin gaat het lezen langzaam, want aan de hand van de tekst wordt de grammatica behandeld. Speciale aandacht zal besteed worden aan de verschillen tussen bestaande vertalingen, voortkomend uit verschil in achtergrond van de vertalers.
Na afloop van de cursus dient met in staat te zijn zelfstandig, met behulp van een woordenboek, verhalende teksten uit Tenach te lezen. De inleiding in de grammatica is van de hand van de docent en wordt gratis ter beschikking gesteld.
   
Docent: Dr. K. Jongeling
   
Cursusmiddag: donderdag van 14.00-15.30 uur, wekelijks eerste cursusmiddag: do. 1 september 2011
   
   
3. Ivriet (modern Hebreeuws)
   
Kitah alčf – tegenwoordige tijd
Deze cursus is bedoeld voor iedereen, die Ivriet wil leren, zoals dat tegenwoordig gesproken wordt in Israel. In het eerste jaar leren we het Alčf-Beth (alfabet). Verder oefenen we lezen en spreken met behulp van teksten in de tegenwoordige tijd. Belangrijk voor het volgen van de cursus is het voorbereiden van de lessen thuis (ongeveer vier uur per week). In de eerste les wordt het basiswerkboek en grammaticaboek Nederlands-Hebreeuws uitgedeeld tegen betaling van € 15,– aan de docent. Daarna volgt het Oelpan werkboek ‘Ivriet be-30 sjioeriem’ (Ivriet in 30 lessen) tegen betaling van € 25,–. Een Hebreeuws-Nederlands woordenboek is niet vereist, wel de moeite waard om in de loop van het jaar aan te schaffen.
   
Docent: Noa Breemhaar
   
Cursusmiddag: dinsdag van 20.15 – 21.45 uur. wekelijks
  eerste cursusavond: di. 6 september 2011.
   
Kitah bčth – tegenwoordige tijd en verleden tijd
Deze cursus sluit aan bij diegenen, die 1 jaar kitah alčf hebben gevolgd. Hier beginnen we met de basis van de verleden tijd. Voor deze cursus is ook het werkwoordenboek “Hebrew verb tables” nodig. Deze kan bij de docent worden gekocht voor € 30,–.
   
Docent: Noa Breemhaar
   
Cursusavond: maandag van 18.30-20.00 uur, wekelijks
  eerste cursusavond: ma. 5 september 2011.
   
Kitah gimel – verleden tijd en toekomende tijd
Deze cursus is bedoeld voor diegenen, die al ervaring hebben met de verleden tijd. In dit jaar ronden we de verleden tijd af met gebruik van het werkboek ‘Ivriet be-30 sjioeriem’ en beginnen we met de toekomende tijd.
   
Docent: Noa Breemhaar
   
Cursusavond: donderdag van 18.30-20.00 uur, wekelijks
  eerste cursusavond: do. 8 september 2011.
   
Kitah dalet – toekomende tijd
Deze cursus is bedoeld voor diegenen, die al ervaring hebben met de toekomende tijd. Hiervoor maken we gebruik van het vervolgboek ‘Ivriet me-bereishiet Beth, hoofdstuk He-Wav. Nadat we klaar zijn met het behandelen van de toekomende tijd gaan we aan de slag met het boek ‘Sichot shel jomjom’. Naast het werkboek lezen we ook moderne literatuur in Ivriet kala.
   
Docent: Noa Breemhaar
   
Cursusavond: dinsdag van 18.30-20.00 uur, wekelijks
  eerste cursusavond: di. 6 september 2011.
   
Kitah Hé – gevorderden
Deze cursus is bedoeld voor wie een ruime basiskennis heeft in het Irviet en deze wil vernieuwen of uitbreiden. We gaan aan de slag met het boek ‘Sichot shel jomjom’.
   
Docent: Noa Breemhaar
   
Cursusavond: maandag van 20.15-21.45 uur, wekelijks
  eerste cursusavond: ma. 5 september 2011.
   
Kitah Wav – gevorderden
Deze cursus is bedoeld voor wie een ruime basiskennis heeft in het Ivriet en deze wil vernieuwen of uitbreiden. In de lessen komen steeds drie onderdelen aan bod: actualiteiten, het werkboek ‘diburiem diburiem’ en moderne literatuur in Ivriet kala. Voor het derde onderdeel maken we dit jaar gebruik van het boek ‘Tarnegol kaparot’ van Eli Amir.
   
Docent: Noa Breemhaar
   
Cursusavond: donderdag van 20.15 – 21.45 uur, wekelijks
  eerste cursusavond: do. 8 september 2011
   
Voor alle Ivriet-cursussen geldt dat er naast de teksten uit het werkboek ook aandacht wordt geschonken aan de Joodse/Israelische feesten aan de hand van verhalen, gedichten of liedjes in eenvoudig Ivriet. Alle boeken worden bij de docent gekocht.
   
   
4. Intensief Jiddisch 2
   

Een cursus voor diegenen, die vorig jaar ‘Intensief Jiddisch 1’ hebben gevolgd. Met frisse moed zetten we ons aan de tweede helft van Intensive Yiddish van Gennady Estraikh. Estraikh.
   
Docent: Ruben Verhasselt
   
Cursusavond: dinsdag van 19.30-21.00 uur, eens in de 14 dagen
eerste cursusavond: di. 13 september 2011.
   
   
5. De Leidse lejenkraiz: Jiddisch voor gevorderden
   
We buigen ons eerst nog over het werk van Mendele Mojcher Sforim, de zejde (‘grootvader’) van de moderne Jiddische literatuur. Mendele, alias Sjolem Jankev Abramovitz, leefde van 1836-1917 en geldt ook als de grondlegger van de modern Hebreeuwse literatuur. We lezen zijn Maso’es Binjomin Hasjlisji uit in de uitgave van de Hebrew Publishing Company te New York, 1910.

Dan stappen we over op Itsik Manger (1901-1969). We lezen Di woenderleche Lebnsbasjraiboeng foen Sjmoe’el Abe Aberwo (dos boech foen ganejdn) in de uitgave van het J.L. Perets Farlag te Tel Aviv, 1983. En we wisselen Mangers proza nu en dan af met een gedicht van zijn hand.
   
Docent: Ruben Verhasselt
   
Cursusavond: maandag van 20.15 – 21.45 uur, eens in de 14 dagen
  eerste cursusavond: ma. 12 september 2011.
   
   
6. Israeli society as reflected in contemporary Israeli film
   
You are invited on a journey into the depths of Israeli society via the footsteps of Israeli cinema. The booming Israeli film industry of the last decade will allow us to get acquainted with Israeli society and the way it is reflected through the perspectives of different directors and screen writers.

In each meeting we will watch a full length movie and explore a different issue in Israeli society. We will use the cinematic text as a means to understanding the sub-text of the Israeli narrative.

The topics that will be discussed during the lectures are:

  • The image of the ‘Sabra as a fundamental myth in Israeli society and the way this image is portrayed from the perspective of the stranger – someone who is not familiar with the Israeli-Zionist narrative (‘Walk on water’, 2004, Eytan Fox).
  • Israel as a society in motion between two concepts: the melting pot and multi-culturalism. We will discuss the differences between the two concepts and the way in which they are expressed not only in film but also in the reality behind the scenes (‘Turn left at the end of the world, 2004, Avi Nesher’)
  • The status of women in Israel – myth and reality (Áviva my love, 2006, Shemi Zarhin).
  • The kibbutz – an Israeli icon and its decline (‘Sweet mud’, 2006, Dror Shaul)
  • Jewish-Arab relations in Israel. Jaffa, a melting pot of cultures and conflicting views between Jews, Muslims and Christians. (‘Ajami, 2009, Yaron Shani, Scander Copti)
  • Religion and film – a rare journey to the heart of an ultra-Orthodox community in Jerusalem (‘Ushpizin’, 2004, Gidi Dar)
  • Attitude to strangers (‘Noodle’, 2007, Ayelet Menahemi)
  • And to finish off with a smile: Apparently, biblical reality is no different than reality today in Israel. A look at Israel’s latest big-hit satire; how does Israeli society deal with its own faults through humor (‘This is Sodom’, 2010, Adam Anderson, Muli Sgev).
   
Docent: (English spoken): Maya Foner
   
Cursusavond: dinsdags van 19.30-22.00 uur op de data:
25 oktober 2011, 8 november 2011, 22 november 2011, 6 december 2011, 20 december 2011, 10 januari 2012, 24 januari 2012 en 7 februari 2012
   
   
   
7. Joodse geschiedenis in kaart
   
Bij de historische studie van Joodse gemeenschappen speelt topografie een ondergeschikte rol en in de diaspora lijkt ‘een boek hun vaderland’. Sommige rabbijnen stellen zelfs dat het jodendom een religie van de tijd is. De viering van sjabbat staat immers centraal en niet een majestueuze kathedraal. Dat ook een Joods ritueel steeds in een ruimte speelt en Joodse geschiedenis voortdurend in een geopolitieke context plaatsvindt wordt nog onvoldoende onderkend. Vandaar het belang van een ‘Joodse topografie’. Maar op bepaalde plaatsen komt veel samen en coëxisteert het heterogene. De rijkwijdte van die ‘Joodse topografie’ wordt steeds beperkt door niet-Joodse groepen en doordat het Joods-zijn slechts één, meer of minder belangrijke, dimensie uitmaakt van een meervoudige identiteit. Deze cursus wil de ruimtelijke waarneming van de Joodse geschiedenis aanscherpen en tegenwicht bieden aan onze neiging tot reductie van de meerduidigheid van die werkelijkheid. Kaarten staan hierbij centraal; zij geven immers zicht op geografische verhoudingen en lokaliseren uiteenlopende teksten en afbeeldingen.

De cursus bestaat uit tien lesavonden. Op de eerste twee introduceer ik ‘de Joodse topografie’ door de kwestie van tijd en ruimte in de Joodse traditie te bespreken en door de empirische en propagandistische kanten van relevante kaarten te tonen. Daarna volgen vier avonden over thema’s uit de geschiedenis van de diaspora; van Joodse wijken in Marokko, via Czernowitz (topografie en počzie) en het getto van Warschau naar Joden in Amerika. Dan twee avonden met geopolitieke kwesties uit de geschiedenis van Israel en Palestina. Tot slot twee avonden waarop we door de cursisten te kiezen topografische thema’s van de Joodse geschiedenis zullen onderzoeken. Ter voorbereiding worden korte teksten gelezen en enkele colums (www.crescas.nl/blogs/webcolumnteunissen/) en andere relevante sites bekeken.
   
Docent: Harrie Teunissen
   
Cursusavonden: 10 donderdagavonden van 19.30-21.00 uur, eens per 14 dagen
eerste cursusavond: do. 12 januari 2012
   
   
8. Joodse literatuur
   
  • Saul Bellow, Herzog. Amerikaans 1964, verschillende vertalingen, o.a. 2004, 391 blz.
    Bellow (Nobelprijs voor literatuur 1976) geeft een geestig, veelzijdig portret van een man die probeert zich te heroriënteren nadat zijn vrouw er vandoor is gegaan met zijn beste vriend.
  • A.B. Yehoshua, Meneer Mani. Hebreeuws 1990, vert. Ruben Verhasselt, 1993, 393 blz.
    In vijf gesprekken, het eerste in 1982, het laatste in 1848, ontstaat een episch beeld van verschillende generaties van de familie Mani tijdens gebeurtenissen, die grote betekenis hebben in de Joodse geschiedenis.
  • Hans Keilson, In de ban van de tegenstander. Duits 1959, vertaling 2009, 239 blz.
    Doelend op nazi-Duitsland, maar zonder direct te verwijzen, analyseert deze roman hoe een sterke band kan ontstaan tussen vervolger en vervolgde, een band van vijandschap op leven en dood.
  • Howard Jacobson, De Finkler-kwestie. Engels 2010, vertaling 2011, 382 blz., winnaar van de Man Booker Prize 2010. Drie mannen, twee Joods, een goj, cynisch en humoristisch over rouwverwerking en Joodse identiteit.
   
Docent: Peter Schmitz
   
Cursusmiddagen: maandags van 14.00-16.00 uur op 6 februari, 5 maart, 2 april en 7 mei 2012.